Αυτή η σκανδαλιστική επισήμανση του Χριστού προς τους Εβραίους, και προς όλους μας, βρίσκει στην ιστορία της Σαμαρείτιδος την πιο εκφραστική της υλοποίηση-υπομνημάτιση. Πάντα η σύγχυση σκοπού και μέσων δημιουργεί κομφούζιο, που αν έχουμε υπομονή να αποφεύγουμε τις πομφολυγώδεις εντυπώσεις και να σκύψουμε πάνω σε «πληγές» που πολλάκις «δείχνουν» πολύ περισσότερα πράγματα από τα φαινόμενα, τα οποία κραυγάζουν κλέβοντας την γνώμη μας, τότε θα καταλάβουμε ότι ο Χριστός, ΕΥΤΥΧΩΣ για όλους μας, ψάχνει τα εσωτερικά κίνητρα και εξυγιαίνει την πηγή και όχι τα παράγωγα, και θεραπεύει την αρρώστια, και όχι τα θορυβώδη και αιχμαλωτίζοντα συμπτώματα. Και αυτό ισχύει και λειτουργεί και για τους άλλους και για μας.
Η επισήμανση από τον Χριστό αυτών όλων γίνεται μετά τον λόγο Του για τον Πατέρα, που απευθυνόμενος στους δύο γιους του και προτρέποντάς τους να εργαστούν στον αμπελώνα του, δέχθηκε δύο απαντήσεις. Ο πρώτος γιος είπε: Ναι, εγώ αμέσως πάω… και δεν πήγε! Και ο δεύτερος γιος είπε: Άσε με, δεν πάω και το ξανασκέφτηκε και πήγε!! Ο Χριστός υπομνημάτισε το γεγονός λέγοντας ότι οι σχέσεις δεν υπάρχουν στα λόγια, ούτε χτίζονται με λόγια! Και ότι η κατ’ αρχάς τοποθέτηση δεν είναι παντοτινή! Και ότι, τελικώς, μόνον η de facto κατάσταση δείχνει την ποιότητα των πραγμάτων. Και ότι μόνον τα αληθινά και πραγματικά μένουν και προσδιορίζουν.
Ο Χριστός στην συνάντηση με την Σαμαρείτιδα ξεκινά από τα καθημερινά και υλικά και τις επιδιώξεις της. Η Σαμαρείτιδα είναι καθένας από μας. Αυτό που κάνει με εκείνη, το κάνει υπομνηματίζοντας την σχέση Του με τον καθένα μας. Εμείς είμαστε η Σαμαρείτιδα. Ξένοι με τον Χριστό. Αποκομμένοι. Απόμακροι. Αναζητούντες νόημα και ευτυχία. Έρχεται Αυτός και αγωνίζεται και αγωνιά να μας αποκαλύψει ότι η χαρά είναι πέραν της απόλαυσης, πέραν της ομορφιάς, πέραν της γοητευτικής εικόνας.
Χρησιμοποιεί την δίψα για νερό και την προσπάθεια άντλησης νερού, αναγωγικά για κάθε δίψα (νοήματος, ποιότητος, ανάγκης, επιθυμίας) και μας ξανοίγει στο πέλαγος της ζωής, που απαιτεί… σκάφος και γνώση κολύμβησης, χωρίς τα οποία είναι… αδιάβατη η ζωή, και ο κίνδυνος πνιγμού ελλοχεύει σε κάθε βήμα!
Κανένας άνθρωπος δεν θέλει να είναι σε σύγχυση και να αγνοεί τον σκοπό και τον τρόπο επίτευξης χαράς και ευτυχίας! Έλα όμως που πελαγώνουμε εύκολα και ακολουθούμε χίμαιρες και μπλέκουμε σε επαναλαμβανόμενα αδιέξοδα και δυστυχούμε!!
Πώς παραμορφώνεται και αποχτά αρτηριοσκλήρυνση μια επιθυμία;
Σπάζοντας σε μια εγωιστική απαίτηση, που σταματά στον εαυτό μας για ικανοποίηση. Αν δεν σταματάνε στον εαυτό μας, όλες οι επιθυμίες είναι στραμμένες προς τον Θεό. Φυλακίζεται η υγιής εκδίπλωση της επιθυμίας στις παγίδες που στήνουμε οι ίδιοι στον εαυτό μας. Θεωρητικά φροντίζοντας και προστατεύοντάς τον, τελικώς τον αδικούμε, μένοντας στα εξωτερικά, που εξαντλούνται και τελειώνουν γρήγορα. Αναζητάμε ευχαρίστηση και ασφάλεια αλλά, πέρα από την ευχαρίστηση που συγχέεται με την «ανάγκη», μένουμε ανικανοποίητοι γιατί τελικώς δεν στοχεύουμε στην αγάπη, απλώς την συγχέουμε με την ηδονή.
Έρχεται ο Χριστός και, μέσω της Σαμαρείτιδος, μας διδάσκει ότι δεν εξαντλείται η επίτευξη του στόχου μόνον στα εδώ και στα φαινόμενα. Αν το νομίσουμε… θα διψάσουμε.
Πέρα από το Βάπτισμα του Προδρόμου στο νερό, υπάρχει το βάπτισμα με την φωτιά του Πνεύματος του Θεού που «ἀναχωνεύει δίχα συντρίψεως».
Πέρα από το πηγάδι του Ιακώβ, υπάρχει η πηγή της ζωής που είναι ο Χριστός.
Πέρα από το νερό της Σαμαρείτιδος -του καθενός μας-, υπάρχει ο Χριστός που είναι το Ζωντανό Νερό.
Πέρα από την ἐν τόπῳ (Ιερουσαλήμ, Σαμάρεια ή όπου αλλού) λατρεία του Θεού, υπάρχει η λατρεία του Θεού ἐν Πνεύματι καί ἀληθείᾳ που αποφεύγει τον κίνδυνο… «ειδωλολατρείας» και μας ελευθερώνει από συνθήκες.
Πέρα από το καθημερινό φαγητό, υπάρχει μια «βρῶσις μυστική» που χορταίνει σώμα και ψυχή.
«Κανένας δεν κατέχει τον Θεό. Ούτε στην Ιερουσαλήμ, ούτε στην Σαμάρεια. Ο Θεός δεν εγκλωβίζεται σε ναούς, δεν περιορίζεται σε μοναστήρια, δεν οριοθετείται σε ταξίδια προσκυνήματος. Καμμιά πόλη δεν είναι ιερή. Κανένας τόπος δεν είναι άγιος, εκτός ίσως από εκείνους που ονομάζουμε “Αγίους Τόπους”, ακριβώς γιατί δεν είναι πια εκεί ο Ιησούς και το μόνο που συναντάμε είναι μια απουσία, έναν απόντα, που μας δίδαξε να Τον βρίσκουμε και να Τον βλέπουμε στα πρόσωπα των άλλων και των ξένων. Κανείς δεν μπορεί να «περικλείσει τον Θεό» (Φρ. Ντολτό).
Ο Χριστός σήμερα μας λέει ότι αν περιορίζεσαι στις ανάγκες του σώματός σου μόνον, δεν θα χορτάσεις ποτέ!
Το νερό της επιθυμίας, να γνωρίσουμε την Πηγή της Ζωής, τον Χριστό, που δεν είναι αντικείμενο της ανάγκης, μας κάνει να μη σκεφτόμαστε πια την καθημερινή ικανοποίηση του εγωισμού, αλλά να στοχεύουμε στο Ζωντανό Νερό, που σταματά την δίψα του νερού της ανάγκης, και το οποίο μαζί με την βεβαιότητα «του θερισμού της αλήθειας» κατασιγάζει την πείνα!!
Ας αφουγκραστούμε όλα αυτά και ας ακούσουμε τον Ρωμανό τον Μελωδό να μας λέει:
«Χαρείτε λοιπόν, απεσβέσθησαν τα χρέη.
Είστε ελεύθεροι από ενοχές,
μη υποδουλωθείτε σε ψεύτικες ανάγκες.
Το δουλοχάρτι σχίσθηκε, μη φτιάξετε άλλο!
Αυτά, Χριστέ μου, πέσ’τα και για μένα!
Δεν έχω και δεν μπορώ να πληρώσω το χρέος.
“Κατανάλωσα” και το κεφάλαιο και τους τόκους!
Μη μου ζητήσεις όσα μου έδωσες.
Την ψυχική μου περιουσία
και τον σωματικό μου τοκισμό,
ανακούφισέ τα, ως Εύσπλαγχνος,
και άνες άφες εκ του βορβόρου των έργων μου.»
π. Θεοδόσιος
