{"id":97,"date":"2016-02-18T21:22:53","date_gmt":"2016-02-18T21:22:53","guid":{"rendered":"https:\/\/syllogosmonisestavromenou.gr\/?p=97"},"modified":"2016-02-18T21:22:53","modified_gmt":"2016-02-18T21:22:53","slug":"%ce%ba%ce%b1%ce%bb%cf%8c-%cf%84%cf%81%ce%b9%cf%8e%ce%b4%ce%b9%ce%bf","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/syllogosmonisestavromenou.gr\/?p=97","title":{"rendered":"\u039a\u03b1\u03bb\u03cc \u03a4\u03c1\u03b9\u03ce\u03b4\u03b9\u03bf"},"content":{"rendered":"

Ο ΟΛΕΘΡΟΣ ΤΗΣ ΕΓΩΠΑΘΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΕΥΛΟΓΙΑ ΤΑΠΕΙΝΩΣΕΩΣ <\/p>\n

(Θεολογικό σχόλιο στην Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου)                                   ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού<\/p>\n

 <\/p>\n

 Με τη χάρη και την
\nευσπλαχνία του Αγίου Θεού φθάσαμε για μια ακόμα φορά στο άγιο Τριώδιο, στην
\nιερότερη και κατανυκτικότερη εορτολογική περίοδο του εκκλησιαστικού έτους. Η
\nμακρά αυτή περίοδος, η οποία αρχίζει την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου
\nκαι τελειώνει το Μεγάλο Σάββατο, είναι η πιο σημαντική χρονική περίοδος της
\nΕκκλησίας μας, διότι δίνει την ευκαιρία σε μας τους πιστούς να συναισθανθούμε
\nτη λαθεμένη πορεία της ζωής μας, να τη διορθώσουμε και να επανακαθορίσουμε τη
\nστάση μας απέναντι στο Θεό και τους συνανθρώπους μας. Αυτή η προσωπική κάθαρση
\nκαι διόρθωση της γήινης πορείας μας είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να
\nμπορέσουμε, κεκαθαρμένοι και αλλαγμένοι, να εορτάσουμε το άγιο Πάσχα, σύμφωνα
\nμε την παύλειο προτροπή, όχι όπως οι Ιουδαίοι, τυπικά, «άλλ’ εν αζύμοις
\nειλικρινείας και αληθείας», αποβάλλοντας την παλαιά  ζύμη της κακίας και της πονηρίας μας (Α\u0384
\nΚορ.5,8).<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

       Η πρώτη Κυριακή
\nτου Τριωδίου είναι αφιερωμένη στην πολύ διδακτική παραβολή του Τελώνου και του
\nΦαρισαίου, την οποία ο Κύριος διηγήθηκε, προκειμένου να διδάξει την θεοφιλή
\nαρετή της ταπεινώσεως και να στηλιτεύσει την<\/p>\n

 <\/p>\n

  εωσφορική έπαρση.
\nΔίδαξε την παραβολή αυτή «προς τινας τους πεποιθότας αφ’ εαυτοίς ότι εισί
\nδίκαιοι, και εξουθενούντας τους λοιπούς» (Λουκ.18,9). Δηλαδή πήρε αφορμή ο
\nΧριστός από την υποκριτική στάση των Φαρισαίων, οι οποίοι ήθελαν να φαίνονται
\nως εκλεκτοί και αγαπητοί του Θεού, περιφρονώντας όσους δεν ανήκαν στην τάξη
\nτους, ως ελεεινούς και μισητούς του Θεού.<\/p>\n

 <\/p>\n

       Ο ευαγγελιστής
\nΛουκάς, με τρόπο λιτό, αλλά σαφέστατο, διέσωσε την παραβολή αυτή ως εξής:
\n«\u0386νθρωποι δύο ανέβησαν εις το ιερόν προσεύξασθαι, ο εις Φαρισαίος και ο έτερος
\nτελώνης. Ο Φαρισαίος σταθείς προς ευατόν ταύτα προσηύχετο\u0384 ο Θεός ευχαριστώ σοι
\nότι ουκ ειμί ώσπερ οι λοιποί των ανθρώπων, άρπαγες, άδικοι, μοιχοί, ή και ως
\nούτος ο τελώνης\u0384 νηστεύω δις του σαββάτου, αποδεκατώ πάντα όσα κτώμαι. Και ο
\nτελώνης μακρόθεν εστώς ουκ ήθελεν ουδέ τους οφθαλμούς εις τον ουρανόν επάραι,
\nαλλ’ έτυπτεν εις το στήθος αυτού λέγων\u0384 ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ. Λέγω
\nυμίν, κατέβη ούτος δεδικαιωμένος εις τον οίκον αυτού ή γαρ εκείνος\u0384 ότι πας ο
\nυψών εαυτόν ταπεινωθήσεται, ο δε ταπεινών εαυτόν υψωθήσεται» (Λουκ.18,10-14).<\/p>\n

 <\/p>\n

       Η τάξη των
\nΦαρισαίων εκπροσωπούσε την υποκρισία και την εγωιστική αυτάρκεια. Τα μέλη της,
\nαπόλυτα αποκομμένα από την υπόλοιπη ιουδαϊκή κοινωνία, αποτελούσαν, λαθεμένα,
\nτο μέτρο σύγκρισης της ευσέβειας και της ηθικής για τους Ιουδαίους. \u0389ταν δε
\nτέτοια η ατομική τους έπαρση και αλαζονεία, ώστε είχαν καταντήσει αληθινοί
\nτύραννοι του λαού. Ο Κύριος δεν παρέλειπε να κατακεραυνώνει τους Φαρισαίους στο
\nκήρυγμά του και να στηλιτεύει την τυραννική τους επιβολή στο λαό. «Τότε ο
\nΙησούς ελάλησε τοις όχλοις και τοις μαθηταίς αυτού λέγων=<\/span> επ\u1f76 της Μωσέως
\nκαθέδρας εκάθισαν οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι. πάντα ουν όσα ε\u1f70ν είπωσιν
\nυμίν τηρείν, τηρείτε και ποιείτε, κατ\u1f70 δε τα έργα αυτών μη ποιείτε=<\/span> λέγουσι
\nγαρ, και ου ποιούσι. δεσμεύουσι γαρ φορτία βαρέα κα\u1f76 δυσβάστακτα και
\nεπιτιθέασιν επ\u1f76 τους ώμους των ανθρώπων, τω δε δακτύλ\u1ff3 αυτών ου θέλουσι κινήσαι
\nαυτά.  πάντα δε τα έργα αυτών ποιούσι
\nπρος το θεαθήναι τοις ανθρώποις» (Ματθ.23,1-5). \n<\/p>\n

 <\/p>\n

       Αντίθετα οι
\nτελώνες ήταν η προσωποποίηση της αδικίας και της αμαρτωλότητας. Ως
\nφοροεισπράκτορες των κατακτητών Ρωμαίων διέπρατταν αδικίες, κλοπές, εκβιασμούς,
\nτοκογλυφίες και άλλες ειδεχθείς ανομίες και γι’ αυτό τους μισούσε<\/p>\n

 <\/p>\n

 δικαιολογημένα ο
\nλαός. \u0389ταν πλούσιοι από τις άνομες και άδικες δραστηριότητές τους και αυτό
\nεπέτεινε το φθόνο και την αγανάκτηση του λαού προς αυτούς.<\/p>\n

 <\/p>\n

        Δύο αντίθετοι αντιπροσωπευτικοί τύποι της
\nκοινωνίας, εκπρόσωποι των δύο αυτών κοινωνικών τάξεων, ανέβηκαν στο ναό να
\nπροσευχηθούν. Ο πρώτος ο νομιζόμενος ευσεβής, έχοντας την αυτάρκεια της δήθεν
\nευσέβειάς του ως δεδομένη, στάθηκε με έπαρση μπροστά στο Θεό και άρχισε να
\nαπαριθμεί τις αρετές του, οι οποίες ήταν πραγματικές. Τις εξέθετε
\nπροκλητικότατα, εις τρόπον ώστε απαιτούσε από το Θεό να τον επιβραβεύσει γι’
\nαυτές. Τις απαριθμούσε μία – μία, φωναχτά, να τις ακούνε και οι παραβρισκόμενοι
\nστους χώρους του ναού,  κάνοντας επίσης
\nαήθη σύγκρισή του με άλλους ανθρώπους και ιδιαίτερα με τον συμπροσευχόμενό του
\nτελώνη. <\/p>\n

 <\/p>\n

       Αντίθετα ο
\nόντως αμαρτωλός τελώνης συναισθανόμενος τη δεινή του αμαρτωλή κατάσταση, με
\nσυντριβή και ταπείνωση ζητεί το έλεος του Θεού. Δεν έχει να απαριθμήσει αρετές,
\nαλλά και αν είχε, αυτές θα ήταν πνιγμένες στο πέλαγος των αμαρτιών του. Δεν
\nέχει την τόλμη να κοιτάξει ψηλά το ουρανό, όπου βρίσκεται ο θρόνος του Θεού,
\nαλλά κοιτά χαμηλά τη γη, όπου διαπράττεται η αμαρτία. Τα μάτια του τρέχουν
\nδάκρια, ως ξεχείλισμα των κριμάτων της καρδιάς του.  Ο τόνος της φωνής του είναι χαμηλός, τόσο
\nχαμηλός ώστε να τον ακούει μόνο ο Θεός. Το μόνο που ακουγόταν ήταν οι
\nαναστεναγμοί του, ως κραυγή απόγνωσης και απελπισίας.  Δεν έχει το κουράγιο να υψώσει τα χέρια του,
\nαλλά με αυτά χτυπά το στήθος του, σαν να δέρνει τον παλιό κακό εαυτό του για
\nτις τόσες και μεγάλες αμαρτίες του. Μέσα στη συντριβή του δε μπορεί να δει τον
\nεγωιστικά στεκάμενο δίπλα του Φαρισαίο και να ακούσει τις εγωιστικές φλυαρίες
\nτου . \u038aσως να άκουσε μόνο την τελευταία φράση του, ότι δεν είναι σαν εκείνον
\nδίκαιος, και ασφαλώς θα συμφώνησε μαζί του. Αυτή όμως η μετάνοιά του, η αληθινή
\nσυντριβή του, τον δικαιώνει μπροστά στο Θεό. Γίνεται δεκτή η προσευχή του, σε
\nαντίθεση με τον υποκριτή Φαρισαίο, ο οποίος όχι μόνο δεν έγινε δεκτή η προσευχή
\nτου, αλλά σώρευσε στον εαυτό του περισσότερο κρίμα, εξαιτίας της εγωπάθειάς
\nτου.<\/p>\n

 <\/p>\n

       Οι Πατέρες της
\nΕκκλησίας μας όρισαν να είναι αφιερωμένη η πρώτη Κυριακή του Τριωδίου στη
\nδιδακτική αυτή παραβολή του Κυρίου για να συνειδητοποιήσουν οι πιστοί πως η
\nυπερηφάνεια είναι η αγιάτρευτη ρίζα του κακού στον άνθρωπο, η οποία τον κρατά
\nμακριά από την αγιαστική χάρη του Θεού. Πως η ταπείνωση είναι το σωτήριο
\nαντίδοτο της καταστροφικής πορείας, που οδηγεί τον άνθρωπο η εγωπάθεια, η οποία
\nείναι το χειρότερο εμπόδιο για τη σωτηρία του ανθρώπου. Αυτή η εγωιστική
\nαυτάρκεια, ως μια λίαν νοσηρή πνευματική κατάσταση, εμποδίζει τη συναίσθηση της
\nαμαρτωλότητας και τη διάθεση για μετάνοια. Εγωισμός και μετάνοια είναι δυο
\nέννοιες εντελώς αντίθετες και ασυμβίβαστες μεταξύ τους. Η μία αναιρεί την άλλη.
\nΟι πύλες της ψυχής του εγωπαθούς ανθρώπου είναι ερμητικά κλειστές για τη θεία
\nχάρη και κατά συνέπεια είναι αδύνατη η σωτηρία του, όσο εμμένει στην εγωιστική
\nτου περιχάραξη.<\/p>\n

 <\/p>\n

       Η υπερηφάνεια
\nκαι ο εγωισμός είναι καταστάσεις εωσφορικές. Πρώτος διδάξας ο Εωσφόρος, ο
\nοποίος δε μπορούσε να θεωρεί τον εαυτό του κατώτερο από το Θεό και δημιουργό
\nτου και γι’ αυτό διανοήθηκε να στήσει το θρόνο του πάνω από το θρόνο της
\nμεγαλοσύνης Του, «εις τον ουρανόν αναβήσομαι, επάνω των αστέρων του ουρανού
\nθήσω τον θρόνον μου, αναβήσομαι επάνω των νεφών, έσομαι όμοιος τω Υψίστω»
\n(Ησ.14,13-14). Αλλά αυτή η αλαζονική του απόφαση είχε ως αποτέλεσμα όχι μόνο να
\nμην πραγματοποιήσει το σκοπό του, αλλά να χάσει τη δόξα και την τιμή που του
\nείχε χαριστεί από το Θεό και να καταπέσει στην έσχατη απαξία. Και ακόμη, από
\nανείπωτο μίσος και φθόνο, θέλησε να μεταδώσει και στον άνθρωπο, το κορυφαίο
\nδημιούργημα του Θεού, τη φθοροποιά και καταστροφική έξη του εγωισμού. \u0388πεισε<\/p>\n

 <\/p>\n

  τους πρωτοπλάστους
\nότι δήθεν ήταν ικανοί από μόνοι τους να γίνουν θεοί (Γεν. 3οκεφ.),
\nσυμπαρασύροντάς τους στη δική του δίνη και καταστροφή.<\/p>\n

 <\/p>\n

       Αυτή ακριβώς
\nτην κατάσταση έχει υπόψη της η Εκκλησία μας και θέσπισε την κατανυκτική περίοδο
\nτου Τριωδίου, η οποία σηματοδοτεί την μεταπτωτική κατάσταση του ανθρωπίνου
\nγένους, αρχίζοντας από τη στηλίτευση του εγωισμού, ως την πρωταρχική αιτία της
\nπτώσεως και της κατοπινής δραματικής πορείας του ανθρώπου. Μας καλεί να κάνουμε
\nμια μεγάλη θυσία αυτές τις αγιασμένες μέρες που ακολουθούν. Να θυσιάσουμε τον
\nεγωισμό μας, ως την πλέον ευάρεστη θυσία στο Θεό, διότι «θυσία τω Θεώ, πνεύμα
\nσυντετριμμένον, καρδίαν συντετριμμένην και τεταπεινωμένην ο Θεός ουκ
\nεξουθενώσει» (Ψαλμ.50,19). Να θεωρήσουμε τον εγωιστικό εαυτό μας ως το
\nχειρότερο και τον πλέον επικίνδυνο εχθρό μας, διότι αν δεν τον νικήσουμε, θα
\nμας νικήσει εκείνος και θα μας στείλει εξάπαντος στην απώλεια.<\/p>\n

 <\/p>\n

       Είναι
\nθεμελιώδους σημασίας ο λόγος του Κυρίου μας: «ο μείζων υμών έσται υμών
\nδιάκονος. όστις δε υψώσει εαυτ\u1f78ν ταπεινωθήσεται, και όστις ταπεινώσει εαυτ\u1f78ν
\nυψωθήσεται» (Ματθ.23,11-12)! Ο πραγματικά σπουδαίος, για το Χριστό, είναι αυτός
\nπου θέτει τον εαυτό του υπηρέτη των άλλων και τον θεωρεί κατώτερο από εκείνους.
\nΕξίσου θεμελιώδους σημασίας είναι και η διαβεβαίωσή Του: «αμ\u1f74ν λέγω υμίν ότι οι
\nτελώναι και αι πόρναι προάγουσιν υμάς εις την βασιλείαν του Θεού»(Ματθ.21,32),
\nπου σημαίνει πως συγκάτοικοί μας στον παράδεισο θα είναι μετανοούντες
\nαμαρτωλοί, ενώ θα απουσιάζουν οι αμετανόητοι νομιζόμενοι δίκαιοι!  <\/p>\n

 <\/p>\n

       Η περίοδος του
\nΤριωδίου είναι κατ’ εξοχήν περίοδος αγώνα κατά της εγωπάθειας και άσκηση της
\nαρετής της ταπείνωσης, ως μονόδρομος της σωτηρία μας. Αποτελεί το
\nπροπαρασκευαστικό χρονικό διάστημα πριν το Πάσχα, για την οντολογική προετοιμασία
\nημών των πιστών για την ύπατη και λαμπρότατη εορτή της Εκκλησίας μας. Για την
\nψυχοσωματική μας κάθαρση από όλους εκείνους τους ρίπους, που μολύνουν την
\nύπαρξή μας και μας καθιστούν οντότητες νοσηρές, έκπτωτες από την αυθεντικότητά
\nμας. Η μετοχή μας στη φωτοφόρο πανήγυρη των πανηγύρεων απαιτεί προσωπική
\nανακαίνιση και ιδιαίτερα απόρριψη του εγωισμού μας, ειδάλλως  το ανέσπερο αναστάσιμο φως θα καταδείξει την
\nψυχική μας ρυπαρότητα και δε θα δυνηθούμε να γίνουμε κοινωνοί του Αναστάντος
\nΛυτρωτή μας, αφήνοντάς μας ανέγγιχτους 
\nοι άρρητες δωρεές της Αναστάσεως. Είναι ανάγκη, λοιπόν, όπως μας
\nπαροτρύνει ο απόστολος Παύλος, να «μορφωθεί ο Χριστός» στην ύπαρξή μας
\n(Γαλ.4,19).  Και η μόρφωσή μας εν Χριστώ
\nξεκινά με την αποβολή της εγωπάθειάς μας και την απόκτηση της ταπείνωσης, η
\nοποία, μόνη αυτή, μπορεί να μας υψώσει ως το θρόνο του Θεού.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ο ΟΛΕΘΡΟΣ ΤΗΣ ΕΓΩΠΑΘΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΕΥΛΟΓΙΑ ΤΑΠΕΙΝΩΣΕΩΣ (Θεολογικό σχόλιο στην Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου)                                   ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού    Με τη χάρη και την ευσπλαχνία του Αγίου Θεού φθάσαμε για μια ακόμα φορά στο άγιο Τριώδιο, στην ιερότερη και κατανυκτικότερη εορτολογική περίοδο του εκκλησιαστικού έτους. Η μακρά αυτή περίοδος, η […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":98,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-97","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-14"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/syllogosmonisestavromenou.gr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/syllogosmonisestavromenou.gr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/syllogosmonisestavromenou.gr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syllogosmonisestavromenou.gr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syllogosmonisestavromenou.gr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=97"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/syllogosmonisestavromenou.gr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99,"href":"https:\/\/syllogosmonisestavromenou.gr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/97\/revisions\/99"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/syllogosmonisestavromenou.gr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/98"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/syllogosmonisestavromenou.gr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=97"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/syllogosmonisestavromenou.gr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=97"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/syllogosmonisestavromenou.gr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=97"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}